Bruksizm czyli zgrzytanie zębami


Bruksizm to choroba polegającą na nieświadomym zaciskaniu lub zgrzytaniu zębami. Jest to reakcja na stres. Mięśnie narządu żucia tak jak mięśnie mimiczne, biorą czynny udział w procesach emocjonalnych . Według teorii Grabera człowiek współczesny ciągle musi przezwyciężać trudności życia codziennego, które rodzą coraz to nowe konflikty i napięcia. Jednak nie ma on możliwości na ich wyładowanie w walce lub w ciężkiej, fizycznej pracy tak jak jego praprzodkowie przed wiekami. Organizm wyładowuje tłumione agresje nie drogą naturalną, lecz w postaci czynności zastępczych – parafunkcjonalnych. Koncentrują się one głównie na narządzie żucia, który był zaprogramowany w przeszłości w celach agresywnych .

Do objawów bruksizmu zaliczamy:
1. Objawy ogólnoustrojowe:

* bóle głowy (często mylone z migreną!!!)
* bóle karku i pleców
* bóle ucha i zaburzenia słuchu
* zaburzenia w produkcji śliny przez gruczoły ślinowe

2. Objawy ze strony mięśni twarzy i obręczy barkowej:

* przerost mięśni żwacza i skroniowego (tzw. „twarz kwadratowa”)
* bolesność w okolicy przyczepów mięśni żwacza i skroniowego
* wzrost napięcia mięśni obręczy barkowej, szczególnie mięśnia mostkowo-sutkowo-obojczykowego
* bóle obręczy barkowej i ręki

3. Objawy ze strony jamy ustnej:

* tarczki wytarcia-efekt ścierania się zębów (widoczne w bad. stom.)
* maceracja i anemizacja (zbielenie) śluzówki policzków i języka w linii zgryzu
* zaniki przyzębia (obnażanie się korzeni zębów)
* częste krwawienie przy myciu zębów
* ubytki klinowe w okolicy szyjki zęba (co powoduje nadwrażliwość zębów!!!)

Oprócz bruksizmu rolę destrukcyjną w narządzie żucia pełnią parafunkcje niezwarciowe. Są to nawyki ruchowe odbywające się bez kontaktu zębów. Zaliczamy do nich:

– ogryzanie paznokci czy skórek wokół paznokci
– nagryzanie warg, błony śluzowej policzków
– nawykowe nagryzanie przedmiotów np. ołówka, oprawek od okularów, długotrwałe żucie gumy
– parafunkcję języka (szukanie i dotykanie koniuszkiem języka ostrych krawędzi koron zębowych)

Jedne i drugie parafunkcje powodują zaburzenia czynności mięśni żwaczowych, mięśni kręgosłupa szyjnego, górnej obręczy barkowej, a nawet zmian napięciowych całego kręgosłupa. Skutkiem tego są organiczne zmiany w układzie ruchowym narządu żucia i kręgosłupa oraz przewlekłe bóle głowy, karku i kręgosłupa.
Leczenie polega na wyeliminowaniu napięcia mięśni i prawidłowym
Opracowanie: lek. stom. Łukasz Balcerzak